21 października 2026 r. w Belwederze odbyła się konferencja „Inspekcja Weterynaryjna 2026–2030: zdolność operacyjna państwa, odpowiedzialność systemowa i kierunek reformy”, zorganizowana z inicjatywy Rady Rolnictwa i Obszarów Wiejskich przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska weterynaryjnego, w tym reprezentanci organizacji zawodowych i samorządu lekarsko-weterynaryjnego. Głos w dyskusji zabrali:
- Sara Meskel, przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Inspekcji Weterynaryjnej (OZZPIW);
- Marcin Mioduszewski, prezes Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy Weterynarii (OZZLW);
- Bartosz Woźniak, przewodniczący Stowarzyszenia Urzędowych Lekarzy Weterynarii (SULW);
- Marek Mastalerek, prezes Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej.
Przedstawiciele OZZPIW, OZZLW i SULW zaprezentowali wspólne stanowisko w ramach zawartego Porozumienia, wskazując zarówno na bieżące problemy środowiska, jak i konieczność przeprowadzenia długofalowych zmian w organizacji i funkcjonowaniu państwowego nadzoru weterynaryjnego. Konferencja była okazją do merytorycznej dyskusji o roli Inspekcji Weterynaryjnej w systemie bezpieczeństwa państwa, w szczególności w obszarze bezpieczeństwa żywności, zdrowia i ochrony zwierząt, zwalczania chorób zakaźnych oraz zapewnienia warunków funkcjonowania polskiego rolnictwa.
Problemy systemowe wymagają trwałych rozwiązań
W wystąpieniu OZZPIW zwrócono uwagę, że trudności organizacyjne, kadrowe i finansowe Inspekcji Weterynaryjnej mają charakter wieloletni. Pomimo kolejnych wystąpień, analiz i deklaracji, wiele z sygnalizowanych problemów pozostaje nierozwiązanych. Doraźne uzupełnianie niedoborów finansowych, uruchamianie kolejnych rezerw budżetowych czy podejmowanie działań w odpowiedzi na pojawiające się sytuacje kryzysowe nie mogą zastępować kompleksowej reformy. Z perspektywy pracowników Inspekcji szczególnie istotne jest stworzenie systemu zapewniającego stabilne finansowanie, odpowiednie zasoby kadrowe, przejrzysty podział odpowiedzialności oraz skuteczne mechanizmy zarządzania.
Najważniejsze kierunki reformy przedstawione przez OZZPIW
Podczas konferencji wskazaliśmy sześć kluczowych obszarów wymagających zmian.
1. Stabilne i przejrzyste finansowanie Inspekcji Weterynaryjnej
Przewidywalne koszty funkcjonowania jednostek powinny być zabezpieczone w podstawowych planach finansowych na cały rok budżetowy. Jednocześnie konieczne jest wyraźne rozdzielenie finansowania bieżącej działalności Inspekcji od środków przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, działania nadzwyczajne i wypłatę odszkodowań.
2. Skuteczne zarządzanie sytuacjami kryzysowymi
Zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, szczególnie w przypadku ognisk o dużej skali, wymaga skoordynowanego działania państwa. Odpowiedzialność organizacyjna, logistyczna i finansowa nie może spoczywać wyłącznie na pojedynczych jednostkach terenowych Inspekcji Weterynaryjnej.
3. Usprawnienie systemu odszkodowań
Niezbędne jest wypracowanie jednolitych standardów wyceny zwierząt oraz sprawnego mechanizmu finansowania i wypłaty odszkodowań. Rozwiązania te powinny zapewniać ochronę interesów posiadaczy zwierząt, a jednocześnie ograniczać obciążenia administracyjne powiatowych inspektoratów weterynarii.
4. Powiązanie nowych obowiązków z odpowiednimi zasobami
Każde rozszerzenie zakresu zadań Inspekcji Weterynaryjnej powinno być poprzedzone oceną skutków organizacyjnych i finansowych oraz wiązać się z zapewnieniem odpowiedniej liczby pracowników, środków budżetowych i niezbędnych szkoleń. Nakładanie kolejnych obowiązków bez zapewnienia warunków do ich realizacji prowadzi do dalszego przeciążenia jednostek.
5. Rzeczywista pionizacja Inspekcji Weterynaryjnej
Reforma struktury organizacyjnej powinna zapewnić spójność pomiędzy odpowiedzialnością za funkcjonowanie Inspekcji a uprawnieniami do zarządzania jej zasobami kadrowymi, finansowymi i organizacyjnymi. Sama zmiana podporządkowania jednostek, bez odpowiednich narzędzi zarządczych, nie rozwiąże istniejących problemów.
6. Reforma ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej
Konieczne jest kompleksowe uporządkowanie kompetencji, zasad odpowiedzialności i miejsca Inspekcji Weterynaryjnej w strukturze administracji państwowej. Zmiany powinny uwzględniać potrzebę zapewnienia niezależności i bezstronności nadzoru oraz skutecznego wykonywania ustawowych zadań.
Ochrona zwierząt i podział kompetencji
Istotną część konferencji poświęcono zagadnieniom związanym z ochroną zwierząt. W dyskusji wskazywano na potrzebę wzmocnienia roli Inspekcji Weterynaryjnej w systemie ochrony zwierząt, a także uporządkowania kompetencji poszczególnych organów administracji publicznej i zasad współpracy z organizacjami społecznymi. Skuteczna ochrona zwierząt wymaga jasnego określenia odpowiedzialności poszczególnych instytucji, odpowiednich narzędzi prawnych oraz przestrzegania obowiązujących procedur. Szczególne znaczenie ma zapewnienie bezstronności działań organów państwa i jednolitego stosowania przepisów.
Poruszono również zagadnienie wdrażania prawa Unii Europejskiej do krajowego porządku prawnego. Podkreślano konieczność unikania wprowadzania dodatkowych wymagań krajowych, wykraczających poza regulacje unijne, bez odpowiedniego uzasadnienia oraz oceny ich skutków dla organów nadzoru i podmiotów objętych tym nadzorem.
Dalsze prace nad reformą Inspekcji Weterynaryjnej
Podczas konferencji zapowiedziano kontynuowanie prac nad propozycjami zmian prawnych i organizacyjnych, zarówno w ramach Rady Rolnictwa i Obszarów Wiejskich przy Prezydencie RP, jak i z udziałem prawników Kancelarii Prezydenta RP. Przewidywane są kolejne spotkania poświęcone przyszłości Inspekcji Weterynaryjnej, z dalszym udziałem przedstawicieli OZZPIW.
Dziękujemy organizatorom za możliwość przedstawienia stanowiska pracowników Inspekcji Weterynaryjnej oraz wszystkim uczestnikom za merytoryczną dyskusję.
OZZPIW będzie nadal aktywnie uczestniczył w działaniach zmierzających do wypracowania kompleksowych rozwiązań systemowych. Uważamy, że wielokrotnie diagnozowane problemy Inspekcji Weterynaryjnej wymagają obecnie przede wszystkim konkretnych decyzji legislacyjnych, organizacyjnych i finansowych. Celem tych działań powinno być stworzenie silnej, profesjonalnej i sprawnie zarządzanej Inspekcji Weterynaryjnej, zdolnej do skutecznej realizacji zadań na rzecz bezpieczeństwa państwa, ochrony zdrowia publicznego, bezpieczeństwa żywności oraz zdrowia i dobrostanu zwierząt.
Relacja na stronie prezydent.pl https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/konferencja-dotyczaca-zadan-i-przyszlosci-inspekcji-weterynaryjnej-%2C128926
