OD KRYZYSU DO KRYZYSU – CZY TAK MA FUNKCJONOWAĆ INSPEKCJA WETERYNARYJNA?
Z niepokojem obserwujemy kolejne wydarzenia związane z ochroną zwierząt, które stają się przedmiotem burzliwej debaty publicznej. Po sprawach związanych ze schroniskami sprzed kilku miesięcy tym razem uwaga mediów i opinii publicznej koncentruje się na ZOO w Łącznej. Choć okoliczności tych spraw są odmienne, ponownie pojawiają się oskarżenia i wypowiedzi podważające kompetencje oraz rzetelność pracowników Inspekcji Weterynaryjnej.
Jako Związek nie kwestionujemy potrzeby wyjaśnienia wszelkich nieprawidłowości dotyczących ochrony zwierząt. Każdy przypadek naruszenia prawa czy niewłaściwego wykonywania obowiązków powinien zostać rzetelnie zbadany, a osoby odpowiedzialne powinny ponieść przewidziane prawem konsekwencje. Nie możemy jednak godzić się na sytuację, w której medialne oskarżenia zastępują ustalenia faktyczne, a odpowiedzialność za decyzje różnych organów państwa – bez uwzględnienia rzeczywistego podziału kompetencji – przenoszona jest na pracowników Inspekcji Weterynaryjnej.
W sprawie ZOO w Łącznej należy wyraźnie odróżnić czynności procesowe podejmowane przez prokuraturę i Policję od ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej. Udział pracowników Inspekcji w określonych czynnościach urzędowych nie oznacza przejęcia odpowiedzialności za całość operacji prowadzonej przez inne organy. Zarazem prowadzenie postępowania karnego nie uchyla obowiązków właściwych organów Inspekcji w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt.
Od lat zwracamy uwagę na narastające problemy organizacyjne, kadrowe, finansowe i prawne Inspekcji Weterynaryjnej. Wielokrotnie ostrzegaliśmy, że bez systemowych rozwiązań będziemy funkcjonować od kryzysu do kryzysu. Pomimo kolejnych wystąpień i apeli nie doczekaliśmy się zmian odpowiadających skali sygnalizowanych problemów, w szczególności w zakresie zapewnienia zasobów niezbędnych do realizacji nowych zadań wynikających z przepisów o zdrowiu zwierząt.
Każdy kolejny kryzys obnaża słabości systemu, negatywnie wpływa na zaufanie społeczne do Inspekcji Weterynaryjnej, a jego konsekwencje odczuwają przede wszystkim pracownicy, których wiedza, kompetencje i uczciwość bywają publicznie kwestionowane. Niepokoi nas również narastające poczucie osamotnienia pracowników wobec presji medialnej oraz niedostatecznego wsparcia prawnego, organizacyjnego i merytorycznego w sytuacjach kryzysowych.
Oceniając podobne sytuacje, nie można ograniczać się do czynności podejmowanych na poziomie powiatowym, pomijając odpowiedzialność kierownictwa Inspekcji za koordynację, nadzór, przepływ informacji i zapewnienie wsparcia organom terenowym. Ciężar publicznych oskarżeń nie powinien spoczywać na pracownikach, którzy nie decydowali o organizacji działań innych instytucji.
Przypominamy, że podczas spotkania przedstawicielek OZZPIW z Głównym Lekarzem Weterynarii 14 lipca 2026 r. Związek postulował m.in. powołanie zespołu roboczego do opracowania procedur ochrony prawnej pracowników, organizowanie wspólnych szkoleń z udziałem Policji i Prokuratury oraz ujednolicenie procedur. Oczekujemy informacji o stanie realizacji tych postulatów.
Inspekcja Weterynaryjna jest jednym z kluczowych elementów systemu bezpieczeństwa państwa, odpowiadającym za realizację zadań w obszarze zdrowia i ochrony zwierząt, bezpieczeństwa żywności oraz przeciwdziałania zagrożeniom epizootycznym. Jej sprawność nie może zależeć wyłącznie od zaangażowania pracowników, którzy od lat próbują rekompensować niedostatki systemu.
Oczekujemy od Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Głównego Lekarza Weterynarii przedstawienia konkretnych działań i harmonogramu ich realizacji w następujących obszarach:
- jednoznacznego określenia zasad współpracy Inspekcji Weterynaryjnej z organami ścigania i innymi instytucjami publicznymi, w tym rozdzielenia zakresów odpowiedzialności;
- wdrożenia rozwiązań zapewniających pracownikom wsparcie prawne, organizacyjne i merytoryczne podczas wykonywania obowiązków służbowych;
- ujednolicenia procedur, zasad przepływu informacji oraz organizowania wspólnych szkoleń z Policją i Prokuraturą;
- przedstawienia stanu realizacji postulatów Związku, w szczególności zgłoszonych podczas spotkania z GLW 14 lipca 2026 r.;
- zapewnienia odpowiednich zasobów kadrowych i finansowych, odpowiadających zakresowi ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej.
Oczekujemy przedstawienia pisemnej informacji o podjętych i planowanych działaniach.
Nie wystarczy wyjaśniać kolejne kryzysy. Trzeba wreszcie zacząć usuwać przyczyny, które utrudniają skuteczne funkcjonowanie systemu.
Ochrona zwierząt, bezpieczeństwo obywateli i autorytet instytucji państwowych wymagają sprawnej, profesjonalnej i odpowiednio wyposażonej Inspekcji Weterynaryjnej. O to właśnie od lat upominamy się jako Związek.
W imieniu Zarządu OZZPIW
Sara Meskel
Przewodnicząca OZZPIW